آموزش سئو همیشه برای من جزو یکی از پر هیجان ترین آموزش ها بوده و است. در این برگه میخواهیم به صورت صفر تا صد سئو را میخواهیم آموزش دهیم. امیدواریم این صفحه را تا انتها مشاهده کنید و لذت ببرید. قطعا سئو برای وبسایت لازم است اما کافی نیست. آیا منتظر مطالب مهم درباره ی سئو هستید؟ ابتدا میخواهیم سوالات شما را بیان کنیم…. سئو چیست؟ چرا باید وبسایت را سئو کنیم؟ هزینه ی سئو چقدر هست؟ سئوکار شویم؟ و خیلی سوالات دیگر که همین الان پاسخ خواهیم داد.

سئو چیست؟

 

سئو چیست ؟

سئو یا SEO در حقیقت مخفف کلمه ی Search Engine Optimization می باشد و به مجموعه اقدامی گفته می شود که متخصص این کار که سئو کار نامیده میشود انجام می دهد تا یک وبسایت از وضیعت صفر مطلق به رتبه های برتر گوگل برسد. در این بین شما کلماتی را به عنوان کلمات هدف انتخاب می کنید تا در این کلمات به رتبه های خوبی برسید، حالا سوال اینجاست چرا باید سئو کنیم سایت مون رو؟

چرا باید وبسایت را سئو کنیم؟

قطعا شما هم به عنوان صاحب وبسایت به دنبال افزایش ورودی و در نهایت افزایش فروش محصولات خود هستید. بهتر است اینطور بگوییم که سئو به شما کمک می کند تا بتوانید با ارزانترین و ماندگارترین روش به جایگاه های خوبی در بازار هدف خود برسید. اگر شما هم میخواهید بیشتر راجب شغل سئو و خصوصیات سئو کارها بدانید ادامه مقاله را دنبال کنید.

سئو کار کیست؟

سئوکار آن شخصی است که در این مسیر پر تنش به شما کمک می کند تا بتوانید در سریعترین زمان به بهترین نتایج برسید. این افراد بیشتر از این که به صورت تئوری بخواهند به شما توضیحات ارائه کنند، به صورت عملی ثابت خواهند کرد. معمولا سئوکار ها افراد خلاقی هستند؛ زیرا در این راه باید در هر زمان یک فکر را به اجرا دربیاورد تا از ضرر های احتمالی جلوگیری کند. اگر شما هم به دنبال آموزش برای فراگیری دوره های سئو هستید، به شما پیشنهاد میکنیم این صفحه را تا انتها مشاهده کنید تا بتوانید تا حد بسیار زیادی از این علم را فرا بگیرید.

چرا باید سئو یاد بگیریم؟

مطمئنا شما هم برای زندگی خود برنامه هایی دارید که بیشتر این برنامه ها با درآمد های بسیار بالا محقق خواهد شد. شما در اصل با آموزش سئو میتوانید به راحتی برای خود زندگی ایده آل را تشکیل دهید. جالب است بدانید زمانی که شما به یک سئو کار تبدیل می شوید، تنها با در دست داشتن یک لپ تاپ یا یک سیستم معمولی که صرفا به اینترنت وصل شود، میلیون ها تومان پول دربیارید. با فراگیری سئو شما دیگر به جایی وابسته نیستید و میتوانید در هر کشوری که دوست دارید فعالیت خود را انجام دهید. سئو، بهترین روش برای تبلیغ و افزایش بازدید وبسایت ها است.

مقدمات سئو را ببینید :

مقدمات سئو چیست؟ 

مقدمات سئو برای افراد مبتدی، تسلط کافی به وبگردی است. این شغل حتی به تحصیلات عالی آنچنانی نیاز ندارد و صرفا میتوانید با داشتن یک سیستم متصل به اینترنت با دنیای بیرون ارتباط برقرار کنید. بهتر است در ابتدای کار به شما بگوییم، سئو قرار نیست شما را یک شبه به یک فرد میلیونر تبدیل کند ! اما به مرور زمان میتوانید هرچیزی که دوست دارید را بخرید.  در ادامه با هم بیشتر راجب مقدمات سئو خواهیم خواند.

-تسلط کافی به سیستم

برای این فراگیری این شغل شما حتما باید تسلط کافی به سیستم داشته باشید تا بتوانید به بهترین نتایج در گوگل دست پیدا کنید. البته نیاز به فراگیری دوره های آموزشی سیستم کامپیوتر هم نیست و شما میتوانید با تسلط ابتدایی وارد این حوزه هم شوید.

-داشتن قدرت تحلیل و تفکر

شروع هر کاری اگر بدون فکر باشد قطعا به مشکل خواهید خورد. برای افزایش قدرت تحلیل و تفکر شما باید در هنگام فراگیری سئو با دوره آموزشی سئودان برتر خود را یک فرد دارای پروژه دانسته و برای پروژه خود بیزینس پلن بچینید.

-تسلط به زبان انگلیسی(مبتدی)

امروزه بیشتر مردم به دنبال فراگیری زبان انگلیسی هستند. همانطور که مستحضر هستید زبان انگلیسی یکی از برترین و رایج ترین زبان های موجود در کره ی زمین است. از همین جهت است که بیشتر ابزار های سئو و طراحی وبسایت با این زبان انگلیسی کار می شود.

همه وبسایت ها و کسب و کارها به سئو نیاز دارند؟

نیاز سایت ها به سئو و بهینه سازی

با ورود ویروس کرونا به بازار کسب و کار بسیاری از افرادی که کسب و کار آن ها به روش سنتی و قدیمی اداره می شد ورشکست یا تعطیل شد. اما برخی دیگر که از قبل به فکر راه اندازی وبسایت و سئو بوده اند در این زمان فروش بیشتری را تجربه کرده اند. این را هم باید بدانید که تنها طراحی یک وبسایت کافی نیست و لازمه ی راه افتادن فروش این وبسایت، سئو و بهینه سازی آن است. در ادامه بیشتر در این مورد بحث خواهیم کرد.

فرض کنید با دو فروشگاه آشنا شده اید که هر دو یک محصول را می فروشند و تمامی جزئیات آن محصول هم با هم یکسان است! از کدام فروشگاه خرید خود را انجام می دهید؟ قطعا از آن فروشگاهی که رتبه بهتری داشته است. پس چرا دست دست می کنید و به دنبال سئو وبسایت خود نیستید؟ حال در کنار این مزیت سئو، باید خدمتتان عرض کنیم زمانی که سایت خود را سئو می کنید، اعتمادسازی انجام می شود و در بحث برندینگ بسیار موفق تر خواهید بود.

قطعا با سئو مقدماتی نمی توان با رقیب های بزرگ هر حوزه ای رقابت کرد و فراگیری دوره های آموزشی سئو پیشرفته یا کامل پیشنهاد می شود. اگر شما که در حال خواندن این مقاله هستید، دارای کسب و کاری هستید که می خواهید سئو وبسایت را خودتان انجام دهید پس پیشنهاد می دهیم که آموزش سئو را پشت گوش نیاندازید زیرا تنها خودتان هستید که برای بیزینس تان دلسوزی می کنید.

بریم سراغ آموزش سئو 2023

تا اینجا خواستیم درباره ی سئو برای شما ذهنیتی را اماده کنیم تا بتوانید با خواندن ادامه مقاله بهترین خروجی را بگیرید. مطمئن باشید اگر این صفحه را تا انتها مطالعه فرمایید، به بسیاری از تکنیک ها و تیریک های سئو دست پیدا خواهید کرد.

بخش های مهم سئو چیست؟

• 1- سئو تکنیکال (Technical SEO) که ما به صورت حرفه ای آموزش میدیم به شما
• 2- الگوریتم های گوگل که اگر ازشون دوری کنید و بر خلافش عمل کنید، پنالتی(حذف) میشوید.
• 3- سئو داخلی (On-Page SEO) باید به بهترین نحو ممکن انجام بشه
• 4- سئو خارجی (Off-Page SEO) خودش خیلی میتونه خیلی کمک کنه به وبسایت ها
• 5- سرچ کنسول (Search Console) سیستماتیک کل وبسایت در سرچ کنسول قرار دارد

1- سئو تکنیکال چیست و چکار باید کرد؟

تکنیکال سئو چیست؟

سئو تکنیکال به مجموعه اقدامی گفته می شود که فرد سئوکار عملا در آن دستی ندارد و این بخش از سئو کردن وبسایت بر عهده طراحان وبسایت یا برنامه نویسان است. اما باید در نظر داشته که سئو کار هم باید با سئو تکنیکال آشنایی داشته باشد تا به مسائل  و مشکلات احتمالی برخورد نکند.

چرا سئو تکنیکال ؟

طبق تجربه بسیاری از سایت هایی که تمامی کارهای سئو خود را درست انجام میدهند اما بحث سئو تکنیکال را فراموش می کند، مورد خوبی برای گوگل نیستند و گوگل برای آن ها رتبه ی خوبی در نظر نمی گیرد. پس باید توجه بسیار خاصی به بحث تکنیکال گوگل داشته باشیم. بنابراین میتوان گفت سئو تکنیکال پایه ای برای سئو داخلی و خارجی است! زیرا اگر تکنیکال خوبی نداشته باشیم، رشد نمی کنیم.

افزایش سرعت سایت برای رشد سایت

مهم ترین بحث در سئو تکنیکال سرعت وبسایت است. تمامی کارهای انجام شده بر روی وبسایت به خاطر بهبود سرعت وبسایت و عملکرد آن است. افرادی که در گوگل به سرچ کردن مشغول هستند به دنبال سریعترین وبسایت هستند تا بتوانند در کمترین وقت به خواسته ی خود برسند. اگر در کسری از ثانیه سایت شما باز نشود، دیگر انتخاب نخواهید شد! این یعنی مرگ یک وبسایت و بس!

کد های وبسایت را بهینه کنید !

بی شک برای رسیدن به سرعت بیشینه در وبسایت به بهینه سازی کد های آن هم باید رسیدگی کنید. موتور جستجوگر گوگل با تمامی ربات ها و الگوریتم های خود به کد نویسی وبسایت شما امتیاز می دهد که هرچه این امتیاز بالاتر باشد، رتبه بهتری در گوگل خواهید داشت. کدهای وبسایت شما هم اگر از نظر گوگل بد و ضعیف باشد، از چشم گوگل خواهید افتاد. همیشه سعی کنید از کدهای بهینه استفاده کنید در ادامه این صحبت باید خدمتتان بگوییم که هرچه از کد بیشتری استفاده کرده باشید، خزنده های گوگل زمان بیشتری را صرف می کنند و در نهایت سرعت سایت شما افت خواهد کرد.

بهینه سازی وبسایت های وردپرسی

در وبسایت های وردپرسی هم میتوانید به راحتی از طریق افزونه های موجود در مخزن وردپرس و یا وبسایت های فروش قالب و افزونه اورجینال در ایران، وبسایت خود را بهینه کنید. البته باید توجه داشته باشید که زیادی بهینه نکنید که این خود میتواند به ضرر شما تمام شود. به جد میتوان گفت بهینه سازی کد های سایت از مهم ترین بحث های آموزش سئو بوده که 0 تا100 به شما آموزش داده خواهد شد.

برای بهینه سازی وبسایت دقیقا باید چه کار کنیم؟

راه کار های بسیاری وجود دارد تا بتوانید تا حد ممکن وبسایت خود را بهینه کنید. برخی از این راهکار ها به صورت اتوماتیک است که با نصب برخی افزونه ها فعال می شود، برخی هم باید به صورت دستی فعال شوند تا بتوانید بهترین خروجی را از آن بگیرید. در ادامه بیشتر درباره ی آن صحبت خواهیم کرد.

استفاده از Gzip یا کش

تا کنون قطعا با فایل های زیپ شده سر و کار داشته اید، فایل هایی ک در قالب زیپ منتشر می شوند حجم کمتری خواهند داشت. در کنار حجم کم فایل های زیپ، شاهد سرعت بالا برای جابجایی آن ها هستیم. اولین راه کار برای افزایش سرعت سایت شما، فعال کردن Gzip  میتواند خیلی کمک کند.

فشرده سازی فایل های JS , CSS

یکی از مهم تری اقدامات مهم در هنگام بهینه سازی، همین فشرده سازی فایل های سی اس اس و جاوا اسکریپت است. معمولا سایت ها دارای فایل های CSS , JS بسیاری هستند که همین موضوع باعث دیر لود شدن وبسایت خواهد شد. از این رو برای این که بتوانید سرعت خوب را تجربه کنید، باید فایل های سایت خود را فشرده کنید.

ساخت نقشه های سایت (Site Map)

بالاخره برای انجام هرکاری نیاز به یک نقشه راه دارید. در دنیای وبسایت هم باید برای هر وبسایت حداقل یک نقشه سایت یا سایت مپ تعریف کنید. بسیاری از وبسایت ها بعد از انتشار محتوای خود مورد توجه گوگل قرار نمی گیرند و مطالب آن ها اصطلاحا ایندکس (Index) نمی شود. همین امر باعث می شود تا مطالب شما در دیرترین زمان ممکن در گوگل قرار بگیرد. بسیاری از وبسایت ها هستند که این کار را برای شما به صورت رایگان انجام می دهند.

اگر هم از وبسایت های وردپرسی یا جوملا بهره می برید، میتوانید از ابزار ها و افزونه های موجود سایت مپ خود را بسازید. به همین سادگی !

ساخت نقشه سایت آنلاین

شما از طریق سایت Xml-sitemap به صورت آنلاین سایت مپ خود را ایجاد کنید. خب قطعا هر سایتی یک نقشه سایت می خواهد که گوگل و دیگر موتور های جستجوگر به کمک آن بتوانند وبسایت هدف را به درستی و بدون سردرگمی خزش کنند.

بهینه سازی فایل Robots.txt

خزنده های گوگل که مسئولیت خزش و ایندکس صفحات شما را بر عهده دارند با توجه به ساختار این فایل، وبسایت شما را مورد بررسی قرار خواهند داد. شما در اصل با این روش میتوانید مطالب خود را سریعتر در گوگل به نمایش بگذارید. در ساخت این فایل وسواس به خرج دهید که این راهکار میتواند به شما بسیار کمک کند.

واکنشگرایی وبسایت یا (Responsive)

دیگر همه میدانند که وبسایت ها باید همگی ریسپانسیو طراحی شوند. ریسپانسیو در معنای واژه به معنای واکنشگرایی است و این بدین معناست که وبسایت شما باید در تمامی نسخه های نمایس(موبایل، تبلت و دسکتاپ) منعطف باشد و سختی ای برای مشاهده کاربران وجود نداشته باشد. در سال 2023 و آپدیت های اخیر گوگل همواره مهم بودن واکنشگرایی نسخه موبایل به چشم می خورد.

2- مهم ترین الگوریتم های گوگل

در این بخش به مهمترین الگوریتم های گوگل خواهیم پرداخت، که شما باید توجه حداکثری به این الگوریتم ها داشته باشید و الا جریمه خواهید شد. این الگوریتم ها تنها تعداد کمی از الگوریتم ها است. البته گوگل خیلی وقت ها به شما حال میده اما تا وقتی که از استاندارد هاش پیروی کنید! اگر هم استاندارد هاشو دور بزنید تا زمانی که گوگل متوحه نشده باشه، نوش جونتون و حلالتون باشه.

  1.  الگوریتم پاندا یا Panda

  2.  الگوریتم پنگوئن یا Penguin

  3.  الگوریتم برت یا Bert

  4.  الگوریتم مرغ مگس خوار یا Hummingbird

  5.  الگوریتم کبوتر یا Pigeon

  6.  الگوریتم گوره خر یا Zebra

  7.  الگوریتم رقص گوگل یا Google dance

  8.  الگوریتم ماه عسل یا Honey moon

  9.  الگوریتم مبارزه با سایت های نامربوط یا Payday loan

  10.  الگوریتم دزد دریایی یا Priate Algorithm 

همه چیز درباره ی سئو وبسایت شما به خودتان برمیگرده هرچه وسواس بیشتری در برخی مسائل داشته باشید، در سئو وبسایت موفق تر خواهید بود و اگر بی برنامه قدم به سئو بگذارید قطعا نتیجه ی مطلوبی نخواهید گرفت.

1- الگوریتم پاندا یا Panda

این الگوریتم از سال 2011 روی کار آمد تا با پایش محتوای موجود در موتور جستجوگر گوگل، سایت های متقلب را بیابد. اگر محتوایی نظیر عکس، مقالات، ویدیو، نوشته و.. را از سایر سایت های کپی کرده باشید حسابی جریمه خواهید شد. گوگل به کمک الگوریتم پاندا توانست به صاحبان وبسایت ها درس بزرگی درباره ی تولید محتوا بدهد.

2- الگوریتم پنگوئن یا Penguin

الگوریتم پنگوئن هم برای بررسی لینک ها در آوریل 2012 ایجاد شد. در اصل این شاخصه به گوگل کمک کرد تا بتواند لینک ها و بک لینک های یک وبسایت را به صورت کامل بررسی کند تا بتواند کیفیت آن ها را بسنجد. قطعا در کنار ساخت لینک های خوب، لینک های بد هم وجود خواهند داشت که لینک های بد قطعا امتیاز بدی برای شما خواهد داشت.

3- الگوریتم برت یا Bert

برت در اصل بیشتر به ما انسان ها کمک می کند تا به موتور جستجوگر گوگل. تا حالا شده موضوعی را در گوگل جستجو کنید اما گوگل موضوع دقیق تری را به شما نمایش دهد؟ هدف اصلی پیدایش این الگوریتم هم همین است. تبدیل کوئری های محاوره ای به صورت درست آن ها مقصود این الگوریتم است.

آموزش کامل سئو با دوره ی آموزش سئودان برتر !

 

4– الگوریتم مرغ مگس خوار یا Hummingbird

قبل از پیدایش این الگوریتم، سایت هایی که از کلمات کلیدی بیشتری استفاده می کردند دارای رتبه بهتری بودند. این موضوع باعث میشد تا مقالات با پایین ترین کیفیت ممکن تولید شوند و کاربران گوگل نتوانند به راحتی مقاله ی مد نظر را پیدا کنند. از همین جهت باید در زمینه تولید محتوا و سئو مقالات و نوشته های خود توجه خاصی داشته باشید. در دوره آموزشی سئو به صورت 0 تا 100 این موارد توضیح داده شده است.

5- الگوریتم کبوتر یا Pigeon

همه میدونیم که اهمیت کلمات کلیدی و تولید محتوا را مدیون الگوریتم کبوتر هستیم. زمانی که شما کلمه ای را در گوگل سرج کنید، کلمات هم حوزه آن کلمه را به کوگل اطلاع می دهد. گوگل هم اگر کلمات پرکاربرد را در سایت شما مشاهده کند، رتبه ی خوبی برای شما در نظر خواهد گرفت.

6- الگوریتم گوره خر یا Zebra

الگوریتم گوره خر شمشیر را برای سایت هایی که کیفیت پایینی دارند از رو می بندد. هدف این الگوریتم حذف وبسایت هایی است که به دنبال کلاهبرداری هستند. قطعا عاقبت سختی برای این سایت ها گوگل در نظر گرفته است.

7- الگوریتم رقص گوگل یا Google dance

به کمک این الگوریتم گوگل میتواند رفتار کاربر را بسنجد و این به معنای شانس گوگل برای صفحات شما است. این موتور جستجوگر محبوب به صفحات جدید که منتشر میکنید این شانس را می دهد که بازدید بیشتری بگیرند. از این رو صفحات تازه ساخت شما در میان رتبه های گوگل جابجا می شوند تا جای ثابت خود را پیدا کنند.

8- الگوریتم ماه عسل گوگل

تا حالا برای شما هم پیش آمده که وبسایتی را که تازه طراحی می کنید، در همان ابتدا رتبه های بسیار باور نکردنی ای می گیرد. در این هنگام گوگل به شما این فرصت را می دهد که خود را ثابت کنید. هر چه در این بازه بهتر و هوشمندانه تر فعالیت کنید محبوب تر خواهید شد.

9- الگوریتم Payday loan

به طور کلی گوگل با وبسایت های مستهجن و قمار مشکل دارد. برنامه ی اصلی این الگوریتم اسپم شناختن این وبسایت ها می باشد. تا کنون بسیاری از وبسایت هایی که با موضوع های مستهجن ایجاد شده اند، از دسترس خارج شده اند.

10- الگوریتم دزد دریایی

دیگر دزدی محتوا در گوگل تمام شد. به لطف الگوریتم دزد دریایی تمامی محتوای منتشر شده در موتور جستجوگر گوگل دارای برچسب کپی رایت هستند و دیگر کسی قادر به کپی / پیست کردن این محتوا در سایت خود نیست.

هدف الگوریتم های موتور جستجوگر گوگل

هدف الگوریتم های موتور جستجوگر گوگل، یکپارچه سازی و راحت تر کردن کاربران است. پیش تر که این الگوریتم ها نبودند، محتوا ایجاد میشد اما به صورت کاملا پراکنده و نامنظم بود. بسیاری از افرادی که به دنبال مقاله یا محتوایی بودند به هدف خود نمیرسیدند و این برای کاربران و خود گوگل آزاردهنده بود. بعد از آن بود که کم کم به مرور زمان الگوریتم های متفاوتی که هرکدام برای کاری هستند ایجاد شدند.

الگوریتم های گوگل و تاثیر آنها بر رتبه بندی نتایج

از آنجا که گوگل تمرکز خاصی برای ساخت این الگوریتم ها به خرج داده، نمیتوان به صورت کلی آن ها را نا دیده گرفت. شما باید در هنگام تولید محتوا تمامی الگوریتم های گوکل را در نظر داشته باشید تا زیر خط جریمه گوگل نروید. همانطور که هرچی فیلتر برای جستجو شما بهتر است، گوگل هم به کمک این الگوریتم ها به نحوی برای خود فیلتر درست کرده تا بتواند داده هایی منظم به شما نمایش دهد. داده برای گوگل پادشاه است و به لطف همین داده هاست که سیستم گوگل روز به روز پر رونق تر از قبل می شود.مشاهده همه

هدف از سئو زمانی مشخص می شود که شما قطعا برای پیشرفت سایت تان استراتژی و پلن داشته باشید. اگر شما دارای یک وبسایت آموزشی هستید، قطعا بدون سئو به هیچ مشتری جدید دست پیدا نخواهید کرد یا مثلا اگر دارای سایت فروش بلیط هستید، بنظرتون اگر بازدید کننده ای نداشته باشید، به فروش خواهید رسید؟؟ پس به این نتیجه می رسیم که وبسایت مان را حتما باید سئو کنیم زیرا : در بازدید وبسایت تاثیر فوق العاده ای دارد. باعث برند سازی قوی می شود. با سئو میتوان ترافیک بالا را تجربه کرد. بهترین راه و ارزانترین راه برای تبلیغات است. میتواند فروش شما را متحول کند.

سئو داخلی یا (On-Page SEO)

خب کم کم داریم به قشنگی های دنیای سئو می رسیم. در این بخش میخواهیم درباره ی سئو ی داخلی صحبت کنیم. قطعا تولید محتوا و منتشر کردن آن به دنبال افزایش بازدید و در نهایت فروش صورت می گیرد. حال فرض کنید محتوایی که شما منتشر می کنید را هیچ کسی نبیند یا به زبانی دیگر هیچ کسی تمایل به دیدن آن نداشته باشد، چه حسی از این موضوع میگیرید؟ این موضوع باعث میشه حتی از کارکردن دست بردارید و از راه منحرف بشید. شما به کمک سئو داخلی که شامل لینک سازی بین صفحات، افزودن آیتم های جذاب است میتواند امتیاز سئو شما را به وجد آورد.

تاثیر تایتل در سئو وبسایت – Title Site

سرتیتر یا تایتل در اصل همان بخش های مهم یک نوشته هستند. زمانی که شما در حال تولید محتوا هستید باید توجه بسیاری به تایتل داشته باشید. این تایتل ها می توانید در سئو کردن وبسایت به شما کمک کند. مثلا برای همین مقاله ای که در حال مطالعه هستید، تایتل های آموزش سئو، آموزش سئو رایگان و سایر تایتل ها میتواند تاثیر گذار باشد. تایتل همان متنی است که به عنوان صفحه برمی گردد و زمانی که کاربر در گوگل موضوعی را سرچ می کند، با توجه به آن عبارت سرچ شده، تایتل شما بررسی خواهد شد.

توضیحات متا یا (Meta Description)

توضیحات متا هم همان متنی است که در زمان جستجوی شما در زیر تایتل اصلی صفحات نوشته می شود. این متن میتواند توضیحاتی درباره ی آن صفحه یا مقاله باشد. بهتر است این نوشته به صورتی باشد که حلاصه ای مفید و تاثیرگذار در اختیار کاربر قرار دهد. اگر نتواند کاربر را متقاعد به کلیک کند، هرگز بازدید شما افزایش پیدا نخواهد کرد.

Comments